टेक दिग्गज Apple ने भारतात आयफोनचे उत्पादन दुप्पट केले असून, गेल्या आर्थिक वर्षात 14 अब्ज डॉलरचे उत्पादन झाले आहे. भारताच्या उत्पादन क्षेत्रातील भू-राजकीय तणाव आणि वाढीच्या शक्यतांदरम्यान, या हालचालीमुळे चीनच्या पलीकडे उत्पादनात विविधता आणण्याच्या प्रयत्नांना गती मिळते.
ब्लूमबर्गने नोंदवलेल्या या प्रकरणाशी परिचित असलेल्या सूत्रांनुसार , Apple आता भारतात जवळपास 14% मार्की उपकरणे किंवा सातपैकी एक iPhone तयार करते. कंपनीच्या देशातील उत्पादनामध्ये उच्च-विशिष्ट प्रो आणि प्रो मॅक्स व्हेरियंट्स वगळता, लेगसी iPhone 12 पासून नवीनतम iPhone 15 पर्यंतच्या मॉडेल्सचा समावेश आहे.
भारतात असेंबल केलेली बहुतेक उपकरणे निर्यात केली जातात, ज्याने स्मार्टफोन मार्केटमध्ये Apple च्या उपस्थितीत योगदान दिले आहे जेथे सध्या स्वस्त चीनी ब्रँडचे वर्चस्व आहे. उत्पादनातील ही वाढ Apple चे चीनवरील दीर्घकाळचे अवलंबित्व कमी करण्यासाठी, विशेषतः भू-राजकीय तणाव वाढवण्याच्या तीव्रतेचे संकेत देते.
शिवाय, ऍपलचे चीनपासून दूर गेलेले धोरणात्मक बदल व्यापक उद्योग ट्रेंडशी संरेखित होते, कारण जागतिक तंत्रज्ञान कंपन्या त्यांच्या पुरवठा साखळी धोरणांचे पुनर्मूल्यांकन भू-राजकीय जोखीम आणि पर्यावरणीय, सामाजिक आणि प्रशासन (ESG) विचारांमध्ये करतात. विश्लेषकांनी सुचवले आहे की चीनच्या तंत्रज्ञान पुरवठा साखळीपासून दूर जाणे, जरी जटिल आणि महाग असले तरी, उत्पादन गंतव्य म्हणून चीनचे कमी होत चाललेले आवाहन लक्षात घेता अत्यावश्यक बनले आहे.
टेस्ला , सिस्को आणि गुगल सारख्या कंपन्यांनीही देशातील हार्डवेअर उत्पादनात स्वारस्य दाखवून बहुराष्ट्रीय कॉर्पोरेशन्ससाठी भारताचा एक पसंतीचा उत्पादन केंद्र म्हणून ही वाटचाल अधोरेखित केली आहे . भारतात आयफोन असेंब्लीमध्ये झालेली भरीव वाढ हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सरकारचा एक महत्त्वपूर्ण विजय दर्शवितो, ज्याने उच्च श्रेणीतील उत्पादन आकर्षित करण्यासाठी आर्थिक प्रोत्साहन देत विदेशी गुंतवणुकीला सक्रियपणे प्रोत्साहन दिले आहे. परिणामी, ॲपलच्या भारतातील उत्पादन वाढीमुळे त्याच्या पुरवठादारांमध्ये 150,000 थेट नोकऱ्या निर्माण झाल्या आहेत.
Foxconn टेक्नॉलॉजी ग्रुप आणि Pegatron Corp. , इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन उद्योगातील प्रमुख खेळाडू, मार्च 2024 ला संपलेल्या आर्थिक वर्षात भारतात निर्मित iPhones पैकी जवळपास 84% होते. उर्वरित iPhones चे उत्पादन दक्षिण कर्नाटक राज्यातील विस्ट्रॉन कॉर्पोरेशनच्या प्लांटमध्ये करण्यात आले. , आता टाटा समूहाच्या व्यवस्थापनाखाली आहे , ज्याचे उद्दिष्ट देशातील सर्वात मोठ्या iPhone असेंब्ली सुविधांपैकी एक स्थापन करण्याचे आहे.
चीन ही Apple ची प्राथमिक आयफोनची सर्वात मोठी परदेशी बाजारपेठ राहिली असताना, कंपनीला या क्षेत्रातील आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे, ज्यात घटते महसूल आणि Huawei सारख्या देशांतर्गत प्रतिस्पर्ध्यांकडून वाढलेली स्पर्धा यांचा समावेश आहे . या आव्हानांना न जुमानता, Apple चे CEO टिम कुक यांनी कंपनीच्या दीर्घकालीन वाढीसाठी भौगोलिक विविधीकरणाचे महत्त्व ओळखून, चिनी कम्युनिस्ट पक्षाच्या नेत्यांशी संबंध जोपासणे सुरू ठेवले आहे.
ऍपलने भारतातील उत्पादनाला गती दिल्याने आणि त्याच्या उत्पादन बेसमध्ये विविधता आणल्यामुळे, जागतिक तंत्रज्ञानाच्या लँडस्केपमध्ये गहन परिवर्तन होत आहे. या धोरणात्मक बदलाचा केवळ उद्योगाच्या गतिशीलतेवरच परिणाम होत नाही तर भू-राजकीय संबंधांवरही त्याचे दूरगामी परिणाम आहेत, कारण देश वेगाने विकसित होत असलेल्या तंत्रज्ञान क्षेत्रात प्रभावासाठी प्रयत्नशील आहेत.